ประเภทของโรคหัวใจในเด็ก

-จากสถิติพบว่าเด็กไทยแรกเกิดทุกๆ 1,000 คนจะมี 8 คนที่เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด

  • โรคหัวใจนั้นสามารถเกิดขึ้นได้กับเด็กๆ และในบางรายยังมีโอกาสเป็นโรคหัวใจได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์มารดา  บางรายเริ่มมีอาการหรือตรวจพบตั้งแต่แรกเกิด บางรายอาจตรวจพบเมื่อออกจากโรงพยาบาลหลังคลอด หรือมีอาการหลังอายุ 1-2 เดือนไปแล้ว ขึ้นอยู่กับชนิดของโรคหัวใจ

ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดและโรคหัวใจที่เกิดขึ้นภายหลัง

1.โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด

โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดเป็นโรคหัวใจในเด็กที่พบได้บ่อยที่สุด คือ ประมาณร้อยละ 70-80
ของเด็กที่เป็นโรคหัวใจทั้งหมด โรคนี้อาจตรวจพบได้ตั้งแต่อยู่ในครรภ์ หลังคลอดหรืออาจตรวจพบเมื่อลูกโตแล้ว ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิดและความรุนแรงของอาการเพราะจำนวนครึ่งหนึ่งของเด็กที่เป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจะมีอาการหัวใจวายหรือเขียว ซึ่งต้องการการรักษาหรือผ่าตัด ยังไม่ทราบสาเหตุของโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดอย่างแน่ชัด อาจเกิดจากสาเหตุทางพันธุกรรมร่วมกับปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ส่วนน้อยอาจเกิดจากการที่มารดาติดเชื้อหัดเยอรมันขณะตั้งครรภ์ 3 เดือนแรก หรือกินยาบางชนิด ดื่มเหล้า ได้รับรังสีบางชนิดขณะตั้งครรภ์ รวมทั้งมารดาที่ตั้งครรภ์เมื่ออายุมาก และเป็นโรคเบาหวานหรือโรคทางพันธุกรรม สามารถแบ่งได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ๆ คือ

  1. 1  โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดมีอาการตัวเขียวจะมีอาการเขียวโดยเฉพาะปลายมือ ปลายเท้า ริมฝีปากมาแต่กำเนิดหรือไม่กี่เดือนหลังคลอด ในรายที่เป็นมากจะมีนิ้วมือหรือนิ้วเท้าปุ้มๆ ชนิดที่พบบ่อยคือ ชนิดที่มีรูรั่วที่ผนังกั้นระหว่างห้องล่างของหัวใจร่วมกับการตีบของทางออกของห้องล่างขวา (Tetralogy of Fallot หรือ TOF) ชนิดอื่นๆ ที่สามารถพบได้ เช่น

1.1.1 ชนิดที่ขั้วหัวใจและปอดสลับกัน (Transposition of great artery หรือ TGA)

1.1.2 ความผิดปกติของเส้นเลือดปอดที่นำเลือดกลับมายังหัวใจ (Total anomalous pulmonary venous connection หรือ TAPVC)

1.1.3 โรคหัวใจพิการแบบซับซ้อน (Cyanotic heart diseise หรือ Complex)

 

  1. โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่ไม่มีอาการตัวเขียว สามารถแบ่งได้เป็น

1.2.1 การมีความผิดปกติของเส้นเลือดใหญ่ระหว่างหัวใจและปอด (Patent ductus arteriosus หรือ PDA)
1.2.2 การมีรูรั่วของผนังกั้นระหว่างห้องหัวใจห้องบน (Atrial septal defect หรือ ASD)
1.2.3 การมีรูรั่วของผนังกั้นระหว่างห้องหัวใจห้องล่าง (Ventricular septal defect หรือ VSD)

อาการที่พบขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค บางรายอาจไม่มีความผิดปกติเลย ในขณะที่บางรายมีอาการรุนแรงและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เสียชีวิต เนื่องจากความผิดปกติของหัวใจและหลอดเลือดมีมากจนไม่สามารถปรับตัวให้อยู่ได้หลังคลอด หรือบางรายอาจมีโรคแทรกทำให้อาการทางหัวใจเลวลงจนเสียชีวิต หรือบางรายอาจได้รับการรักษาที่ไม่ถูกต้อง ทันท่วงที จนเป็นเหตุให้เสียชีวิตได้

 

2.โรคหัวใจในเด็กที่เกิดขึ้นหลังคลอด

แบ่งได้เป็นโรคหัวใจชนิดต่างๆ ซึ่งที่พบได้บ่อยคือ

2.1 โรคหัวใจรูมาติก เกิดจากโรคไข้รูมาติก ซึ่งอาการของไข้รูมาติกคือเป็นไข้ ปวดบวมตามข้อ มีผื่นแดงที่ผิวหนัง มีตุ่มแข็งที่ชั้นใต้ผิวหนังและถ้ามีหัวใจอักเสบร่วมด้วยจะมีอาการเหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย หอบ บวมที่เท้าและขา โรคนี้มักพบได้ในเด็กโตอายุ 5 ปีขึ้นไป ถ้าได้รับการรักษาที่รวดเร็วและถูกต้องจะป้องกันการเกิดโรคหัวใจรูมาติกได้ อย่างไรก็ตามหากเป็นแล้วต้องระวังเพราะโรคนี้รักษาให้หายขาดได้ยากมาก แต่ทั้งนี้ด้วยสาธารณสุขที่ดีขึ้น ทำให้อัตราการเกิดโรคหัวใจรูมาติกลดลงไปมาก

2.2 โรคคาวาซากิ สาเหตุของโรคนี้ยังไม่ทราบแน่ชัด พบบ่อยในเด็กที่อายุต่ำกว่า 4 ปี อาการจะเริ่มจากมีไข้สูง 3-5 วัน ตาแดง ริมฝีปากแดง มีต่อมน้ำเหลืองที่คอโต มีผื่น หรือมือเท้าบวม ภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญและเป็นสาเหตุของโรคนี้คือ การโป่งพองของเส้นเลือดที่เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ อาจทำให้เกิดการอุดตันของเส้นเลือด ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดอย่างเฉียบพลัน แต่หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงทีก็จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนของหัวใจได้

2.3 โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อไวรัส ซึ่งเชื้อไวรัสทุกชนิดจะสามารถทำให้เกิดอาการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจได้ เชื้อไวรัสที่พบบ่อยว่าเป็นสาเหตุของโรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบคือ เชื้อคอกซากิไวรัส เด็กที่ป่วยจะมีอาการติดเชื้อไวรัสนำมาก่อนคือ เป็นไข้ มีผื่นขึ้น อ่อนเพลีย อาจมีอาการหอบ หัวใจเต้นเร็วและหัวใจวาย หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

2.4 นอกจากนี้ โรคหัวใจในเด็กที่พบได้ ยังมีโรคเยื่อหุ้มหัวใจอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย และโรคหัวใจอันเกิดจากโรคอื่นๆ ได้แก่ โรคหัวใจที่เกิดจากภาวะโลหิตจาง โรคทาลัสซีเมีย ไตวายเรื้อรังและความผิดปกติทางพันธุกรรม

ขอเชิญผู้ใจบุญร่วมบริจาคเงินให้โครงการต่างๆ ของมูลนิธิเพื่อสนับสนุนการผ่าตัดหัวใจเด็ก (ดูรายละเอียด คลิ๊กที่รูปนะคะ)
ขอเชิญผู้ใจบุญร่วมบริจาคเงินให้โครงการต่างๆ ของมูลนิธิเพื่อสนับสนุนการผ่าตัดหัวใจเด็ก (ดูรายละเอียด คลิ๊กที่รูปนะคะ)